ZapÅ‚odnienie pozaustrojowe, zapÅ‚odnienie in vitro (ang. in vitro fertilisation, IVF) jest to metoda zapÅ‚odnienia polegajÄ…ca na doprowadzeniu do połączenia komórki jajowej i plemnika w warunkach laboratoryjnych, poza żeÅ„skim ukÅ‚adem rozrodczym. Zaliczana do technik rozrodu wspomaganego medycznie. Jest stosowana z szerokich wskazaÅ„ jako sposób leczenia niepÅ‚odnoÅ›ci w wypadku, gdy inne metody wspomaganego rozrodu nie majÄ… zastosowania lub nie przyniosÅ‚y oczekiwanego rezultatu.
Technika polega na przeprowadzeniu hormonalnie sterowanego procesu owulacji, nastÄ™pnie na pobraniu komórek jajowych, które sÄ… łączone z mÄ™skimi komórkami rozrodczymi (plemnikami) w warunkach laboratoryjnych. Zarodki uzyskane w wyniku zapÅ‚odnienia sÄ… nastÄ™pnie umieszczane w macicy i jeÅ›li dojdzie do zagnieżdżenia, powstaje ciąża, która dalej przebiega w sposób naturalny. W zależnoÅ›ci od wieku kobiety ma to miejsce w okoÅ‚o 25 do 30% przypadków. Szansa na urodzenie dziecka wynosi Å›rednio 20% w przypadku pojedynczej próby zapÅ‚odnienia pozaustrojowego.
Zabieg przeprowadza się najczęściej u kobiet do 41 roku życia, albowiem po 41 roku życia silnie zmniejsza się szansa urodzenia żywego dziecka, a jednocześnie wzrasta ryzyko związane z ciążą i porodem.
PierwszÄ… osobÄ…, która przyszÅ‚a na Å›wiat w wyniku zastosowania tego zabiegu byÅ‚a Louise Brown, urodzona 25 lipca 1978 roku. W Polsce pierwszego zapÅ‚odnienia in vitro u czÅ‚owieka dokonaÅ‚ Marian Szamatowicz z Kliniki Ginekologii Akademii Medycznej w BiaÅ‚ymstoku (obecnie Uniwersytet Medyczny w BiaÅ‚ymstoku) w 1987.
Metoda zapÅ‚odnienia pozaustrojowego skÅ‚ada siÄ™ z 4 faz, które trwajÄ… łącznie okoÅ‚o 4 tygodni:
- stymulacji hormonalnej w celu doprowadzenia komórek jajowych do dojrzewania - pobrania dojrzaÅ‚ych komórek jajowych za pomocÄ… punkcji - przeprowadzenia zapÅ‚odnienia (połączenia) komórki jajowej z plemnikiem w warunkach laboratoryjnych (poza organizmem kobiety) - umieszczenia zapÅ‚odnionych komórek jajowych (zarodków) w macicy, tzw. embriotransfer
PrawdopodobieÅ„stwo udanego zapÅ‚odnienia in vitro zależne jest w najwiÄ™kszym stopniu od wieku przyszÅ‚ej matki. W Polsce nie prowadzi siÄ™ centralnych statystyk powodzenia zabiegów in vitro. Dane uzyskiwane przez poszczególne kliniki sÄ… zwykle udostÄ™pniane osobno, co umożliwia porównanie. Nie prowadzi siÄ™ również refundacji zapÅ‚odnienia pozaustrojowego. Jeden cykl zapÅ‚odnienia pozaustrojowego kosztuje w Polsce Å›rednio 8–10 tys. zÅ‚. Co raz wiÄ™cej powstaje Klinik LeczÄ…cych NiepÅ‚odność, gdzie pracujÄ… wykwalifikowani i najlepsi specjaliÅ›ci w Polsce, którzy osiÄ…gajÄ… bardzo dobre wyniki swojej pracy. Czego najlepszym rezultatem jest upragnione macierzyÅ„stwo i ojcostwo wielu leczÄ…cych siÄ™ par.
|