Na czym polega diagnostyka niepłodności oraz jej leczenie?
Na czym polega diagnostyka niepłodności oraz jej leczenie?
O niepÅ‚odnoÅ›ci mówimy gdy po roku regularnego współżycia bez zabezpieczeÅ„ kobieta nie zachodzi w ciąże. Definicja ta dotyczy oczywiÅ›cie tzw. "statystycznej pary" starajÄ…cej siÄ™ o ciążę. Ze 100 par starajÄ…cych siÄ™ o ciąże ok. 90% zakoÅ„czy te starania powodzeniem w ciÄ…gu 2 lat (80% w pierwszym roku). 10% par to grupa, u której rozpoznajemy niepÅ‚odność. Osoby w wieku po 35 a szczególnie 40 roku życia zwykle wczeÅ›niej niż po upÅ‚ywie roku staraÅ„ zgÅ‚aszajÄ… siÄ™ po poradÄ™. Wiek sam w sobie jest jednym z gÅ‚ównych czynników warunkujÄ…cych pÅ‚odność.

Wyróżnia siÄ™ dwa rodzaje niepÅ‚odnoÅ›ci:

- sterilitas – trwałą niemożność zajÅ›cia w ciążę,
- infertilitas – niemożność donoszenia ciąży.


Jakie są przyczyny niepłodności?

Przyczyny niepÅ‚odnoÅ›ci dzielimy na czynniki: mÄ™ski, żeÅ„ski i niepÅ‚odność wspólnÄ…. Czynnik mÄ™ski to zwykle spadek zdolnoÅ›ci do zapÅ‚odnienia przez plemniki. Czynnik żeÅ„ski obejmuje: przyczyny mechaniczne (niedrożne bÄ…dź nieprawidÅ‚owo funkcjonujÄ…ce jajowody), hormonalne (których efektem jest brak bÄ…dź nieprawidÅ‚owy przebieg owulacji),immunologiczne. NiepÅ‚odność immunologiczna to stosunkowo rzadko spotykany stan, w którym w ustroju kobiety i/lub mężczyzny wytwarzane sÄ… czÄ…stki odpornoÅ›ciowe (przeciwciaÅ‚a) powodujÄ…ce osÅ‚abienie aktywnoÅ›ci plemników i utratÄ™ zdolnoÅ›ci do zapÅ‚odnienia. W takich przypadkach może również ulec zaburzeniu proces implantacji rozwijajÄ…cego siÄ™ zarodka w obrÄ™bie macicy bÄ…dź rozwój wczesnej ciąży. Diagnostyka obejmuje badanie różnorodnych grup przeciwciaÅ‚ w surowicy krwi. W leczeniu stosuje siÄ™ szczepionki przygotowywane z surowicy partnera, farmakoterapiÄ™. W wielu przypadkach rozważa siÄ™ zapÅ‚odnienie in-vitro.

Diagnostyka niepłodności
jest to szereg badaÅ„ obejmujÄ…cych obojga partnerów. Okres diagnostyki powinien być ograniczony do wzglÄ™dnie krótkiego czasu co w praktyce oznacza 2 cykle miesiÄ™czne.

W tym okresie wykonuje się następujące badania:
- badanie nasienia,
- badania hormonalne, immunologiczne, w tym test po stosunku,
- ocenÄ™ owulacji,
- ocenÄ™ drożnoÅ›ci jajowodów,
- diagnostykÄ™ endoskopowÄ….

Leczenie niepÅ‚odnoÅ›ci to szereg metod majÄ…cych na celu przywrócenie pÅ‚odnoÅ›ci obojga partnerów. W przypadkach par gdzie znana jest bÄ…dź domniemana przyczyna niepÅ‚odnoÅ›ci jest ukierunkowane na zmianÄ™ istniejÄ…cej nieprawidÅ‚owoÅ›ci.

WÅ›ród stosowanych metod należy wymienić:
- poprawÄ™ ogólnego stanu ginekologicznego kobiety,
- poprawÄ™ ogólnego stanu zdrowia mężczyzny i poprawÄ™ jakoÅ›ci nasienia,
- uzyskanie cykli owulacyjnych,
- zastosowanie metod rozrodu wspomaganego.

Stosuje się leczenie w zależności od przyczyny niepłodności.


- stymulacja owulacji np. przy pomocy leku o nazwie clomifen (w przypadkach zaburzeń owulacji)
- zabiegi chirurgiczne w przypadkach niedrożności układu rozrodczego
- inseminacje domaciczne
- IVF (ang. In Vitro Fertilization) czyli zapłodnienie pozaustrojowe (zwane też sztucznym zapłodnieniem)
       - IMSI (ang. Intracytoplasmic Injection With Morphologically Selected Sperm ) polega na docytoplazmatycznym wstrzykniÄ™ciu plemnika do komórki jajowej-oocytu, po uprzedniej dokÅ‚adnej ocenie morfologicznej komórki plemnikowej.
       - ICSI (ang. Intracytoplasmic sperm injection) – pojedynczy plemnik zostaje "wstrzykniÄ™ty" do komórki jajowej
       - ZIFT (ang. Zygote intrafallopian transfer) – pobrana wczeÅ›niej komórka jajowa zostaje zapÅ‚odniona i nastÄ™pnie umieszczona w jajowodzie lub jamie macicy
       - GIFT (ang. Gamete intrafallopian transfer) – pobrana wczeÅ›niej komórka jajowa zostaje umieszczona w jajowodzie razem z plemnikami, do zapÅ‚odnienia dochodzi w Å›wietle jajowodu.


Wpływ trybu życia na niepłodność
zazwyczaj dotyczy panów. SiedzÄ…cy tryb życia, bark ruchu, nikotynizm, szkodliwe warunki pracy ( wysokie temperatury, promieniowanie elektromagnetyczne, metale ciężkie itp.), zÅ‚a dieta czÄ™sto może być przyczynÄ… tak zwanej niepÅ‚odnoÅ›ci niewyjaÅ›nionej. Może również to wpÅ‚ywać na zmiany w budowie i ruchliwoÅ›ci plemników. U paÅ„ nie ma takiego znaczenia tryb życia raczej wpÅ‚yw na niepÅ‚odność majÄ… wszelkie przebyte infekcje dróg rodnych i choroby immunologiczne.

Mężczyzna, który chce być pÅ‚odny
powinien unikać alkoholu, papierosów oraz jakichkolwiek leków, które mogÅ‚yby niekorzystnie wpÅ‚ynąć na jakość nasienia czy zmniejszyć sprawność seksualnÄ…. Odpowiedni wypoczynek, Å›rednio nasilone ćwiczenia fizyczne, zdrowa dieta niskotÅ‚uszczowa, a bogata w produkty peÅ‚noziarniste, owoce, czy warzywa - to gÅ‚ówne zalecenia. Mężczyźni z nadwagÄ… powinni zrzucić zbÄ™dne kilogramy. Ci, którzy ćwiczÄ… wyjÄ…tkowo intensywnie, powinni trochÄ™ zwolnić tempo, (ale nie przestawać ćwiczyć zupeÅ‚nie). Witamina C poprawia wchÅ‚anianie w przewodzie pokarmowym takich zwiÄ…zków jak cynk, miedź, potas, wapÅ„, a jednoczeÅ›nie poprawia żywotność i przeżywalność plemników. Może również zapobiegać zlepianiu siÄ™ plemników. Witamina E, anty-utleniacz, poprawia pÅ‚odność u mężczyzn z normalnÄ… iloÅ›ciÄ… plemników, ale z jednoczesnym dużym stężeniem wolnych rodników we krwi i w pÅ‚ynie nasiennym. Witamina C jest też anty-utleniaczem. Mężczyźni z niskim poziomem cynku w organizmie mogÄ… przyjmować dodatkowo cynk w tabletkach. KorzyÅ›ci ze stosowania preparatów zioÅ‚owych, takich jak żeÅ„szeÅ„, nie zostaÅ‚y udowodnione. Należy unikać przegrzania jÄ…der, dlatego mężczyźni powinni raczej rezygnować z gorÄ…cych kÄ…pieli czy sauny. Chociaż wyniki obecnie prowadzonych obserwacji wykazujÄ… brak zaburzeÅ„ pÅ‚odnoÅ›ci przy noszeniu ciasnej bielizny albo spodni, to jednak noszenie luźniejszych ubraÅ„ nie zaszkodzi. W celu zapobiegania zmniejszeniu iloÅ›ci plemników w ejakulacie, należy ograniczyć ilość stosunków seksualnych do jednego, co dwa, trzy dni, z wyjÄ…tkiem okresu, kiedy kobieta jajeczkuje. Ostatnie badania mówiÄ… o tym, że odbywanie stosunków codziennie, albo nawet kilka razy dziennie, na dwa dni przed i w dzieÅ„ owulacji poprawia odsetek ciąż. Chociaż liczba plemników jest wtedy zmniejszona w ejakulacie, to stale odnawiany zapas plemników ma znacznie wiÄ™ksze szanse na wnikanie do Å›luzu i zapÅ‚odnienie komórki jajowej. W takim ujÄ™ciu zapÅ‚adnianie nie jest procesem jednorazowym a ciÄ…gÅ‚ym. Kobiety, które palÄ… jednÄ… albo wiÄ™cej paczek papierosów dziennie oraz te, które rozpoczęły palenie przed ukoÅ„czeniem 18-ego roku życia znajdujÄ… siÄ™ w grupie ryzyka niepÅ‚odnoÅ›ci. W porównaniu z kobietami niepalÄ…cymi i tymi, które rzuciÅ‚y palenie, kobiety wypalajÄ…ce 20 papierosów dziennie maja o 20% mniejsza szanse na zajÅ›cie w ciążę. Również potwierdzono zwiÄ…zek pomiÄ™dzy spożyciem kofeiny a niepÅ‚odnoÅ›ciÄ…. Kofeina znajduje siÄ™ nie tylko w kawie, ale również w herbacie, wielu zimnych napojach, czekoladzie oraz w sporej liczbie powszechnie stosowanych leków. Nawet niewielkie spożycie alkoholu (np. pięć drinków tygodniowo) może zaburzać pÅ‚odność oraz wywiera szkodliwy wpÅ‚yw na rozwijajÄ…cy siÄ™ pÅ‚ód. CzÄ™sta irygacja pochwy może zaburzyć pÅ‚odność poprzez zaburzenie biocenozy tj. skÅ‚adu bakteryjnego pochwy i zwiÄ™kszanie ryzyka procesów zapalnych narzÄ…dów rodnych. Seksualne zachowania, takie jak stosunki pÅ‚ciowe z wieloma partnerami, niestosowanie prezerwatyw, odbywanie stosunków podczas krwawienia miesiÄ™cznego prowadzi do wzrostu ryzyka zakażenia mikroorganizmami przenoszonymi drogÄ… pÅ‚ciowa, co może spowodować rozwój zakażenia miednicy mniejszej prowadzÄ…c w efekcie do niepÅ‚odnoÅ›ci lub ryzyka ciąży pozamacicznej.

ŹródÅ‚o
: www.invimed.pl